Bạn vừa bay từ Việt Nam sang Nhật Bản. Máy bay hạ cánh, bạn tắt chế độ máy bay, điện thoại bắt được sóng và chỉ vài giây sau đồng hồ tự nhảy từ 14:30 thành 16:30. Bạn không hề mở phần cài đặt ngày giờ, cũng chẳng chọn lại múi giờ.
Điện thoại biết bạn đang ở đâu bằng cách nào? Và tại sao đồng hồ có thể đổi gần như ngay lập tức?
Đây là một trong những tình huống khá thú vị liên quan đến múi giờ, mạng di động và khả năng tự đồng bộ thời gian của smartphone. Nếu thường xuyên kiểm tra giờ Việt Nam, giờ các quốc gia hoặc chênh lệch múi giờ trên Bây Giờ Là Mấy Giờ, bạn sẽ thấy phía sau một con số tưởng như rất đơn giản lại có cả một hệ thống khá thông minh.
Điện thoại không thực sự “đoán” giờ địa phương
Nhiều người nghĩ điện thoại sử dụng GPS để nhìn xem mình đang ở nước nào rồi tự cộng hoặc trừ vài tiếng.
Thực tế phức tạp hơn một chút.
Điện thoại thường sử dụng kết hợp nhiều nguồn thông tin như:
- Mạng di động
- Kết nối Internet
- Vị trí thiết bị
- Cơ sở dữ liệu múi giờ của hệ điều hành
- Dữ liệu thời gian do nhà mạng cung cấp
- Dịch vụ đồng bộ thời gian
Khi các nguồn thông tin này cho biết thiết bị đã chuyển sang một múi giờ khác, hệ điều hành sẽ thay đổi giờ hiển thị.
Vì vậy, điện thoại không nhất thiết phải tự tính:
“Tôi đang cách Việt Nam 2 múi giờ, vậy phải cộng thêm 2 tiếng.”
Thay vào đó, nó nhận biết rằng thiết bị hiện đang thuộc một múi giờ cụ thể, sau đó hiển thị thời gian tương ứng với múi giờ đó.
Chuyện gì xảy ra ngay sau khi máy bay hạ cánh?
Hãy lấy một ví dụ thực tế.
Bạn bay từ Hà Nội sang Tokyo.
Trong lúc máy bay đang bay, điện thoại của bạn bật chế độ máy bay. Kết nối với mạng di động bị ngắt nên đồng hồ trên máy có thể vẫn đang hiển thị giờ Việt Nam.
Sau khi máy bay hạ cánh, bạn tắt chế độ máy bay.
Điện thoại bắt đầu tìm mạng.
Chỉ sau vài giây, máy có thể kết nối với một nhà mạng tại Nhật Bản thông qua SIM quốc tế, roaming hoặc eSIM.
Lúc này hệ thống nhận được thông tin mới về khu vực và múi giờ.
Điện thoại xác định rằng bạn không còn ở múi giờ UTC+7 của Việt Nam mà đã chuyển sang UTC+9 của Nhật Bản.
Kết quả:
14:30 tại Việt Nam → 16:30 tại Nhật Bản.
Bạn không cần làm gì cả.
Nhà mạng có thể gửi thông tin thời gian cho điện thoại
Một trong những nguồn dữ liệu quan trọng nhất là mạng di động.
Khi smartphone kết nối với mạng của một nhà mạng, thiết bị có thể nhận được thông tin liên quan đến ngày giờ hoặc múi giờ của mạng.
Trên các hệ thống mạng di động tồn tại những cơ chế cho phép nhà mạng cung cấp dữ liệu thời gian cho thiết bị.
Điều này giúp điện thoại biết được:
- Giờ hiện tại
- Múi giờ
- Một số thông tin liên quan đến giờ mùa hè nếu được hỗ trợ
Đó là lý do đôi khi bạn vừa tắt chế độ máy bay, điện thoại mới bắt được sóng vài giây thì giờ đã thay đổi.
Không nhất thiết phải mở Google Maps hay bật một ứng dụng GPS nào đó.
GPS có phải là thứ làm điện thoại đổi giờ không?
GPS có thể góp phần giúp điện thoại xác định vị trí, nhưng nói rằng:
“Điện thoại đổi giờ hoàn toàn nhờ GPS”
thì chưa chính xác.
Hệ thống định vị vệ tinh có thể cho thiết bị biết tọa độ hiện tại. Từ tọa độ đó, hệ điều hành có khả năng xác định khu vực múi giờ.
Tuy nhiên smartphone hiện đại thường kết hợp nhiều dữ liệu khác nhau.
Ví dụ:
Mạng di động cho biết thiết bị đang kết nối ở khu vực nào.
GPS hoặc dịch vụ vị trí giúp xác định vị trí chính xác hơn.
Wi-Fi cũng có thể hỗ trợ xác định vị trí.
Cơ sở dữ liệu múi giờ cho hệ điều hành biết khu vực đó đang sử dụng múi giờ nào.
Sau khi có đủ thông tin, điện thoại mới quyết định giờ cần hiển thị.
Tại sao điện thoại đổi giờ nhanh đến vậy?
Vì phần lớn công việc không cần phải “tính toán” phức tạp.
Điện thoại vốn đã có một cơ sở dữ liệu về múi giờ.
Ví dụ:
Việt Nam:
UTC+7
Nhật Bản:
UTC+9
Singapore:
UTC+8
Thái Lan:
UTC+7
Khi hệ thống nhận ra bạn vừa chuyển từ Việt Nam sang Nhật Bản, nó chỉ cần thay đổi múi giờ được sử dụng để hiển thị thời gian.
Bản thân đồng hồ bên trong thiết bị không nhất thiết phải chạy nhanh thêm hai tiếng.
Thay vào đó, cách biểu diễn thời gian cho người dùng được thay đổi theo múi giờ địa phương.
Đây là một điểm khá quan trọng.
Điện thoại lưu thời gian theo cách nào?
Trong các hệ thống máy tính và điện thoại, thời gian thường được xử lý dựa trên một mốc thời gian chuẩn, sau đó hệ điều hành áp dụng múi giờ khi hiển thị cho người dùng.
Bạn có thể hình dung đơn giản:
Máy biết một thời điểm chuẩn là:
07:00 UTC
Nếu bạn đang ở Việt Nam:
UTC+7 → 14:00
Nếu bạn đang ở Nhật Bản:
UTC+9 → 16:00
Hai chiếc điện thoại ở hai quốc gia có thể đang ghi nhận cùng một thời điểm thực tế, nhưng con số trên màn hình khác nhau vì múi giờ khác nhau.
Đó cũng là lý do khi bạn di chuyển từ quốc gia này sang quốc gia khác, điện thoại không cần thay đổi “thời gian của thế giới”.
Nó chỉ thay đổi múi giờ dùng để hiển thị.
Vì sao lịch hẹn trên điện thoại không bị sai khi đổi múi giờ?
Đây cũng là một chi tiết khá hay.
Giả sử bạn tạo một cuộc họp online lúc 9 giờ sáng theo giờ Việt Nam.
Một người ở London nhận lời mời có thể nhìn thấy cuộc họp ở một giờ hoàn toàn khác.
Ứng dụng lịch có thể lưu thời điểm cuộc họp theo một chuẩn chung hoặc kèm thông tin múi giờ, sau đó chuyển đổi sang giờ địa phương của từng người.
Nhờ vậy:
Người ở Hà Nội thấy một giờ.
Người ở London thấy một giờ khác.
Người ở New York lại thấy một giờ khác nữa.
Nhưng tất cả đều tham gia vào cùng một thời điểm.
Khái niệm này cực kỳ quan trọng đối với các hệ thống đặt vé máy bay, lịch họp, máy chủ, ứng dụng nhắn tin và rất nhiều dịch vụ Internet.
Tại sao có lúc điện thoại hạ cánh rồi nhưng vẫn chưa đổi giờ?
Không phải lần nào đồng hồ cũng đổi ngay lập tức.
Có vài nguyên nhân phổ biến.
Điện thoại vẫn đang bật chế độ máy bay
Nếu thiết bị chưa kết nối lại với mạng di động hoặc Internet, hệ thống có thể chưa có đủ thông tin để cập nhật múi giờ.
Bạn có thể vẫn thấy giờ của nơi xuất phát trong một thời gian.
Tắt tính năng tự động đặt múi giờ
Cả Android và iPhone đều có tùy chọn liên quan đến việc đặt ngày giờ hoặc múi giờ tự động.
Nếu trước đó bạn đã tắt chức năng này, điện thoại có thể tiếp tục sử dụng múi giờ cũ dù đã sang nước khác.
Chưa kết nối được mạng
Sau khi hạ cánh, điện thoại đôi khi mất một lúc mới đăng ký thành công với mạng roaming.
Trong khoảng thời gian đó, giờ có thể chưa đổi.
Dịch vụ vị trí bị hạn chế
Một số tính năng tự xác định múi giờ có thể sử dụng dịch vụ vị trí.
Nếu quyền vị trí hoặc dịch vụ hệ thống liên quan bị tắt, việc xác định múi giờ đôi khi chậm hoặc không chính xác.
Không có SIM thì điện thoại có tự đổi giờ không?
Có thể.
SIM và mạng di động là một nguồn thông tin rất hữu ích, nhưng không phải cách duy nhất để điện thoại xác định múi giờ.
Giả sử bạn tháo SIM nhưng:
- kết nối Wi-Fi tại sân bay;
- bật dịch vụ vị trí;
- cho phép hệ điều hành tự xác định múi giờ.
Điện thoại vẫn có khả năng cập nhật múi giờ dựa trên vị trí và dữ liệu Internet.
Tuy nhiên tốc độ và cách hoạt động có thể khác nhau tùy thiết bị, hệ điều hành và cài đặt.
Nếu không có Internet thì sao?
Một chiếc điện thoại vẫn có đồng hồ bên trong để duy trì thời gian.
Vì vậy việc mất Internet không có nghĩa đồng hồ lập tức dừng lại.
Điện thoại sử dụng phần cứng giữ thời gian để tiếp tục chạy đồng hồ.
Vấn đề nằm ở chỗ khác:
Thiết bị có biết mình vừa chuyển sang múi giờ mới hay không?
Nếu điện thoại hoàn toàn không có mạng, không có thông tin vị trí phù hợp và vẫn đang sử dụng múi giờ cũ, màn hình có thể tiếp tục hiển thị giờ của nơi xuất phát.
Khi thiết bị kết nối lại và xác định được múi giờ mới, giờ sẽ được điều chỉnh.
Điện thoại xử lý giờ mùa hè như thế nào?
Đây là phần khiến việc quản lý thời gian trở nên phức tạp hơn nhiều so với việc đơn giản cộng hoặc trừ số giờ.
Một số quốc gia và khu vực sử dụng Daylight Saving Time – DST, thường gọi là giờ mùa hè.
Trong một số giai đoạn của năm, đồng hồ tại những khu vực này được điều chỉnh thêm một giờ.
Điều đáng nói là quy tắc DST:
- không giống nhau giữa các quốc gia;
- có thể bắt đầu vào ngày khác nhau;
- có thể thay đổi theo luật;
- một số khu vực trong cùng một quốc gia có thể áp dụng khác nhau.
Vì vậy hệ điều hành không chỉ lưu thông tin kiểu:
New York = UTC-5.
Nó còn cần biết tại thời điểm hiện tại khu vực đó đang áp dụng quy tắc nào.
Đây là lý do cơ sở dữ liệu múi giờ trên điện thoại và máy tính thỉnh thoảng cần được cập nhật.
Tại sao giờ trên điện thoại thường rất chính xác?
Nếu chỉ dựa vào đồng hồ phần cứng bên trong máy, sau một thời gian dài thiết bị có thể xuất hiện sai lệch nhỏ.
Smartphone giải quyết vấn đề này bằng cách thường xuyên đồng bộ thời gian với các nguồn thời gian bên ngoài khi có điều kiện.
Nhờ vậy bạn rất hiếm khi phải ngồi chỉnh:
14:31 thành 14:32
hay chỉnh từng giây như những chiếc đồng hồ truyền thống.
Đối với người dùng bình thường, điện thoại gần như biến việc chỉnh giờ thành một thứ hoàn toàn tự động.
Có nên bật “Đặt ngày giờ tự động” không?
Với phần lớn người dùng, câu trả lời là nên.
Đặc biệt nếu bạn:
- thường xuyên đi công tác;
- đi du lịch nước ngoài;
- sử dụng roaming;
- bay qua nhiều múi giờ;
- tham gia họp trực tuyến quốc tế.
Chế độ tự động giúp giảm nguy cơ nhìn nhầm giờ địa phương.
Hãy tưởng tượng bạn bay sang một quốc gia lệch Việt Nam 5 tiếng nhưng điện thoại vẫn hiển thị giờ Việt Nam.
Bạn có thể đi ăn sáng lúc giữa trưa, tới sân bay sai giờ hoặc nhầm lịch họp.
Với chuyến bay quốc tế, một lỗi múi giờ nhỏ đôi khi có thể tạo ra rắc rối khá lớn.
Một chi tiết thú vị: hai thành phố có thể cùng giờ nhưng không cùng múi giờ
Người dùng thường nhìn thấy hai thành phố đang cùng là 20:00 và nghĩ rằng chúng chắc chắn có cùng múi giờ.
Không hẳn.
Do quy tắc giờ mùa hè, lịch sử múi giờ và chính sách của từng quốc gia, hai địa điểm có thể:
- cùng giờ trong một vài tháng;
- lệch nhau một giờ vào thời gian khác trong năm.
Vì vậy khi đặt lịch quốc tế, chỉ nhớ “nước này hơn Việt Nam 6 tiếng” đôi khi chưa đủ.
Tốt hơn nên kiểm tra chênh lệch múi giờ đúng vào ngày cần sử dụng.
Câu hỏi thường gặp
Điện thoại có tự đổi giờ khi đi nước ngoài không?
Có, nếu thiết bị đang bật chế độ đặt ngày giờ và múi giờ tự động, đồng thời có đủ thông tin từ mạng hoặc dịch vụ vị trí để xác định múi giờ hiện tại.
Tại sao xuống máy bay điện thoại chưa đổi giờ?
Nguyên nhân thường là thiết bị vẫn ở chế độ máy bay, chưa bắt được mạng, tính năng múi giờ tự động bị tắt hoặc dịch vụ vị trí chưa hoạt động.
Điện thoại có cần GPS để đổi múi giờ không?
Không bắt buộc. Điện thoại có thể sử dụng thông tin từ mạng di động, Internet, Wi-Fi và các dịch vụ hệ thống khác. GPS chỉ là một trong những nguồn giúp xác định vị trí.
Bật chế độ máy bay có làm đồng hồ dừng lại không?
Không. Đồng hồ vẫn chạy bình thường. Tuy nhiên máy có thể chưa cập nhật múi giờ mới cho đến khi có đủ dữ liệu xác định vị trí hoặc kết nối mạng trở lại.
Điện thoại có tự xử lý giờ mùa hè không?
Thông thường có. Hệ điều hành sử dụng dữ liệu múi giờ để xác định thời điểm cần áp dụng hoặc kết thúc giờ mùa hè tại từng khu vực.
Kết luận
Khoảnh khắc điện thoại tự đổi giờ ngay sau khi máy bay hạ cánh trông rất đơn giản, nhưng phía sau nó là sự phối hợp giữa mạng di động, dịch vụ vị trí, Internet, đồng hồ hệ thống và cơ sở dữ liệu múi giờ.
Điện thoại không đơn thuần nhìn quốc gia mới rồi cộng vài tiếng. Nó xác định múi giờ hiện tại, đồng bộ dữ liệu thời gian khi cần và sau đó hiển thị giờ địa phương phù hợp.
Đó là lý do bạn có thể bay qua hàng nghìn kilomet, vượt qua nhiều múi giờ nhưng gần như không bao giờ phải tự chỉnh đồng hồ.
Trao đổi
0 bình luận